Kthehu lart

Kabineti Haradinaj, me apo pa gjini opozitare

Kabineti Haradinaj, me apo pa gjini opozitare Autori: Lulzim Shabani GazetaExpress

Nga gjithë ai kabinet aq i madh me kryeministrin, pesë zëvendës kryeministra dhe me 21 ministri, ku vetëm dy janë femra, shtrohet pyetja se me një përfaqësim kaq simbolik të femrave, a mund të jetë legjitim dhe reprezentativ një kabinet i tillë qeveritar?

Nga sot, Ramush Haradinaj është Kryeministër i vendit. Njeriu i cili në të gjitha paraqitjet e tij në fushatën zgjedhore e kishte gojen plot lidhur me pjesëmarrjen dhe fuqizimin e femrës në vendimmarrje. Madje në këtë drejtim ishte më i zëshëm se kandidatët e tjerë, të gjithë meshkuj, pretendent për kryeministër.

Përqindja e femrave në parlament apor edhe në kabinete qeveritare është një ndër indikatorët më të rëndësishëm i cili ndihmon në promovimin e barazisë gjinore dhe fuqizimin e femrës. Në një popullsi, 50% e së cilës përbëhet nga femra, pjesmarrja në pozicionet vendimmarrëse e të dy sekseve duhet të ishte në të njëjtat kuota, ose të paktën në kuota të përafërta. Derisa në parlament Kosova është e përfaqësuar me më shumë se 30% të vendeve që zënë femrat, çuditërisht në kabinetet e fundit qeveritare prezenca e saj gjithnjë e më shumë po ngelet simbolike, ose siq thuhet shpesh me përbuzje te ne, për dekor e stoli. Në vitet 2013-2014, vetëm 12 komuna të Kosovës kishin një apo dy drejtore të drejtorive femra, ose nga 301 pozita drejtorësh sa kishte, vetëm 14 apo 4.4% prej tyre ishin femra!

Arsyet kryesore pse gjithmonë vendoset theksi mbi pjesmarrjen e femrave në politikë, janë të shumta. Së pari, mundësia e barabartë për pjesmarrje është e drejtë e gjithsecilit. Së dyti, studimet tregojnë se shtetet që kanë më pak se 30% të vendeve në parlament nga femrat janë më pak demokratike dhe më shumë diskriminuese. Së treti, femrat dhe meshkujt kanë perceptime të ndryshme mbi prioritetin e politikave të një vendi. Faktet tregojnë se femrat janë më të përfshira në ligjet nga të cilat përfitojnë gratë, fëmijët dhe familjet. Për rrjedhojë barazia në përfaqësim mundëson mbrojtjen më të mirë të femrave dhe çështjeve të tyre. Element tjetër shumë i rëndësishëm është se studimet poashtu dëshmojnë për përmirësim të qeverisjes dhe ulje të korrupsionit falë pjesmarrjes së femrave në qeverisje. Gjithashtu gratë në politikë dhe qeverisje janë të prira për të ndjekur politika që nxisin shëndetin publik, arsimimin, fëmijët, familjen dhe moshën e tretë.

Po të shohim përbërjet e kabineteve qeveritare në regjion apo në shtetet e Bashkimit Evropian, qartësisht vërejmë se sa larg atyre standardeve është Kosova. Në Norvegji, Zvicërr dhe në Finlandë, për shembull, mazhoranca qeveritare në të shumtën e rasteve përbehet nga femrat, ndërsa në Shqipëri kjo pjesëmarrje në vitet e fundit është pothuajse e barabartë. Në të gjitha shtetet e regjionit, shprehur në strukturë vlerore sa i përket qeverive, kjo përqindje është më e lartë se te ne.

Edhe sa vite, edhe sa zgjedhje, qofshin ato lokale apo qendrore do të mbahen në Kosovë ku do të vazhdohet të përseriten pyetjet retorike se, janë gratë në Kosovë vetëm numër apo edhe zë i vërtetë në politikë? Janë ato në kabinete qeveritare vetëm për dekor e stoli? Janë pjesë e qeverisë vetem sa për të qenë? Apo janë aty për një përfaqësim simbolik i cili është shumë larg përfaqësimit që kanë vendet e zhvilluara.

Mbase dy femrat ministe në këtë kabinet nuk do të gjejnë satisfaksion në faktin se në kabinetin e parë qeveritar në Kosovën e pasluftës nuk kishte asnjë ministre femër! Në vitin 2015 nga 22 ministri vetem dy udhëheqeshin nga femrat. Sot, kabineti qeveritar i zotit Haradinaj numëron 5 zëvendëskryeministra, pra të gjithë meshkuj dhe 21ministri, prej të cilave vetëm dy (9.52%) udhëhiqen nga femrat. Kjo tendencë kthjelltësisht kuptohet se është shumë larg premtimeve që dëgjoheshin nga liderët e partive politike të cilët sot ndanë torten e pushtetit dhe dëshmuan “burrërinë” e tyre para grave!

Shoqëria kosovare ka një nevojë emergjente të dëgjojë më fuqishem zërin e gruas në vendimmarrje, prandaj urojmë që ky kabinet qeveritar të jetë i fundit me pjesëmarje kaq të ulët të femrave.

Minimizimi i rolit të gruas në qeverisje, fatkeqësisht duket se është bërë kulturë qeverisëse në të gjitha nivelet te ne. Mbase këndellja kolektive për trajtimin meritor të femrës në shoqërinë kosovare do jo vetem “më pak burrëri“, por edhe shumë kohë.

    Data: 11 Shtator 2017 11:02
    Autori: Lulzim Shabani

    Të tjera