Kthehu lart

‘Zjarri dhe tërbimi’ i Trumpit nuk do të ndihmojë në Lindjen e Mesme

‘Zjarri dhe tërbimi’ i Trumpit nuk do të ndihmojë në Lindjen e Mesme Autori: Nic Robertson GazetaExpress

Ndryshe nga Koreja e Veriut, iranianët nuk janë aq të izoluar dhe ndryshe nga Kim, nuk mund të ndihen se duhet të vijnë në tavolinë kur kërkon Trumpi

Këtë javë, madje edhe kritikët e Trump-it e lavdëruan atë – megjithëse me kujdes dhe me paralajmërime të shumta – për kryerjen e asaj që dukej e pamundur me Kim Jong Un të Koresë së Veriut dhe për pranimin e tij të takohet me një President amerikan për herë të parë në historinë e Koresë së Veriut.

E gjithë kjo ndërkohë që një tjetër marrëveshje e Trump nën moton “merre ose leje” po zhvillohej. Izraeli sapo kishte zbuluar nënën e të gjithë dokumenteve bërthamorë, duke zbuluar synimet e armatosura të Iranit për armët bërthamore në më pak se dy javë përpara se Trump të kërcënojë të abdikojë një marrëveshje bërthamore shumëkombëshe me Iranin.
Ai është duke testuar miqësinë me aleatët, duke sfiduar armiqtë e tij dhe duke përdorur taktikat që ai përdori për Kim.
Dhe ndërsa ne nuk kemi ende një rezultat me Korenë, situata është e mirë. Cicërimat e Trump janë në harmoni të rrallë me pjesën tjetër të botës.
Retorika e vrazhdë që ai përdori në Asamblenë e Përgjithshme të OKB-së vitin e kaluar – “ne nuk do të kemi zgjidhje tjetër përveçse të shkatërrojmë Korenë e Veriut” – është zhdukur nga diskutimi i tanishëm.
Trump, duhet të besojmë, e bëri të gjithë këtë pak a shumë vetë. Pse ndryshe do sugjeronte Presidenti i Koresë së Jugut, Moon, një çmim Nobel për Paqe për kryekomandantin?
Por kjo është një rrugë e rrezikshme për shumë arsye.
Trump, për ata kujtimet e të cilëve janë zhvendosur tashmë, krijoi kaos të tillë që njerëzit kishin frikë se mund të shkaktojë një konfrontim nuklear.
Ishte një bast i llogaritur – ndoshta një ide e shkëputur nga faqet e librit të tij “The Art Of The Deal” – për të siguruar që të gjithë të tjerët besojnë se e duan marrëveshjen më shumë se ti.
Dhe ndoshta kjo është ajo që intrigoi mendimin e Kim. Ose ndoshta Kim e pa këtë si një mundësi për të luajtur me Kinën dhe Amerikën kundër njëri-tjetrit. Ndoshta është e gjitha një mashtrim dhe ai nuk do ta denuklearizojë vendin.
Trump, i mbështetur nga diplomati i ri i tij i lartë Mike Pompeo – ish shefi i CIA-s i cili e ka parë Kim në sy – mendon se duhet të bëhet një marrëveshje.
Të dy thonë se janë të mençur edhe pse në dijeni të ADN-së së dyfishtë të Kim. E gjithë kjo është diçka e mirë. Mungesa e marrëveshjes me Kim është më mirë se sa një marrëveshje e keqe.
Kjo më sjell në pikën time të dytë.
Bombardimi, grindja dhe debatet publike nuk do të zgjidhin të gjitha përpjekjet e politikës së jashtme të Trump.
Paqja midis palestinezëve dhe Izraelit; shpëtimi i sirianëve nga diktatori i tyre i përgjakshëm; bindja e Iranit se ka një marrëveshje më të mirë se JCPOA e Obamës – asnjë nga këto nuk do të arrihet me diplomacinë e megafonit.
Këto çështje – me gjithë respektin ndaj shumë diplomatëve me përvojë dhe të respektuar që u përpoqën dhe nuk arritën më përpara për të arritur një marrëveshje me Kim, babanë dhe gjyshin e tij – janë më të komplikuara.
Lufta e Koresë u pezullua më shumë se gjashtë dekada më parë. Aktorët rajonalë janë të pakët dhe përfshirja e tyre është e kufizuar.
Siria, për krahasim, është një konflikt i ri. Problematikat e saj janë relativisht të nxehta, popullsia e zhytur në një luftë shumë të thellë, të rëndë, në shumë ftonte dhe shumëkombëshe. Gjaku rrjedh pa ndalim dhe vullneti i mirë është copëtuar çdo ditë.

Askush nuk duket se është duke kërkuar për një rrugëdalje dhe ndërsa Kim i Koresë së Veriut po luan kartat e tij, në Siri, Rusia dhe Irani mbajnë ndikimin e tyre mbi Presidentin Assad. Turqia gjithashtu dëshiron që të veprojë dhe Trump nuk ka asnjë politikë që të shfarosë ISIS-in dhe të mbajë disa linja të kuqe.

Ai nuk mund të bëjë atë që ai ka bërë në Kore dhe të kërcënojë kaos për të sjellë Assadin dhe aleatët e tij në bisedime. Siria tashmë është në kaos dhe ata e dinë se ai nuk mund ose nuk do ta bëjë këtë.
Si e dinë ata? Ata e panë sasinë e vogël të raketave që Trump, Macron dhe May lëshuan në Siri për përdorimin e supozuar të Asadit të armëve kimike.
Ditë më parë, në stilin e tij tipik bombastik, Trump provokoi Moskën për t’u përgatitur për raketa “të mira dhe të reja dhe të zgjuara”. Por as shefi i tij i mbrojtjes, as aleatët e tij francezë dhe britanikë nuk kishin barkun politik që të përputhnin kërcënimin me veprimin.
Po, sulmet treguan që Trump, Britania e Madhe dhe Franca kanë një vijë të kuqe që janë gati të ruajnë. Por mësimi që Assadi dhe aleatët e tij mësuan është se ata nuk janë në rrezik.
As Moska, as Teherani apo Damasku nuk vendosën një flamur të bardhë të dorëzimit dhe nuk pyetën nëse mund të ishin të tjerët në radhë pasi Kim të arrinte një marrëveshje paqeje me Trump.
Në kërkim të paqes palestineze dhe izraelite, stili i Trump “mënyra ime apo autostrada” nuk është duke bërë ende përparim. Ai i ka kërkuar palestinezëve të marrin paratë në tryezë dhe të flasin për paqen, duke njohur Jeruzalemin si kryeqytetin e Izraelit dhe duke premtuar se do të hapin një ambasadë atje.
Palestinezët deri më tani nuk kanë pranuar të vijnë në tryezë dhe Trump tani duket se po bën thirrje përsëri për ambasadën e re, duke thënë se ai do të ulte koston e ndërtesës nga një projekt prej 1 miliard dollarë në një rinovim më të vogël që kushton vetëm 150,000 dollarë.
Konsideroni që konsullata do të bëhet ambasadë: ndoshta më pak e shtrenjtë, por më pak se pritëshmëritë izraelite dhe një hap prapa nga sulmi i tij i plotë frontal, që synonte fillimin e procesit të paqes sipas kushteve të tij.
Dhe për Iranin, vendosmëria e hapur e Trumpit për të anuluar marrëveshjen bërthamore të Obamës në favor të një marrëveshje më të ashpër dhe më të gjerë, po nxit reagime të mëdha diplomatike.
Aleatët e tij evropianë, të cilët gjithashtu nënshkruan marrëveshjen, janë të dëshpëruar për të shmangur një konfrontim dhe për të ulur tensionet në rritje. Zyrtarët në Teheran po ballafaqohen gjithnjë e më shumë me luftën, duke iu përgjigjur komenteve të bujshme të Trump me retorikën e tyre të zemëruar.
Një burim diplomatik i përshkroi moderatorët në Teheran gjatë javëve të fundit duke u margjinalizuar në favor të linjave të ashpra.
Ndryshe nga Koreja e Veriut, iranianët nuk janë aq të izoluar dhe ndryshe nga Kim, nuk mund të ndihen se duhet të vijnë në tavolinë kur kërkon Trump.
Edhe më keq, të tre problemet e mësipërme mund të metastazojnë. Shumë diplomatë kanë frikë se tensionet iraniano-izraelite rreth Sirisë mund të përshkallëzohen në një konfrontim më të madh.
Koreja me këtë politikë është një problem relativisht i përmbajtur. Trump mund ta ketë kuptuar atë drejtë dhe ka përdorur retorikën e tij në kohën e duhur.
Por rreziku më i madh për të bërë paqe në Kore do të ishte besimi edhe më shumë në vetvete dhe më pak në njerëzit përreth tij.
Kjo është një rrugë e njohur për të dështuar./CNN – Lexo.al

    Data: 07 Maj 2018 11:10
    Autori: Nic Robertson

    Të tjera